Η πόλη που θα ήθελα!

• Αρχική
• Εισαγωγή
• Δραστηριότητα
• Διαδικασία
• Πηγές-Μέσα
• Αξιολόγηση
• Συμπέρασμα
• Εκπαιδευτικός

Πηγές-Μέσα

Ενδεικτικές Προτάσεις & Σύνδεσμοι

 Ομάδα Οικονομίας 

- ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Ο τουρισμός αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας, νερού και απορριμμάτων. Σε νησιά με έντονη τουριστική δραστηριότητα, ακόμα και μικρά μέτρα στα καταλύματα μπορούν να έχουν μεγάλο αποτέλεσμα.

Για τον σχεδιασμό μέτρων που αφορούν τον τουρισμό μπορείτε να διερευνήσετε:

• Πόσους τουρίστες μπορεί να διαχειριστεί το νησί με βιώσιμο τρόπο;
• Mπορεί να προωθηθεί διαφορετικού τύπου τουρισμός (αγροτουρισμός, οικοτουρισμός,κλπ)
• Πώς μπορείτε να μειώσετε τις εκπομπές και τα απορρίμματα των τουριστών;
• Οι τουρίστες θα πληρώνουν πράσινο φόρο ή θα ακολουθούν ειδικούς κανόνες;
• Πώς μπορεί ο τουρισμός να συμβάλει στη στήριξη του τοπικού πολιτισμού και του περιβάλλοντος;

Ενδεικτικά ρεαλιστικά μέτρα

• Έξυπνος έλεγχος συστημάτων κλιματισμού,
• Εγκατάσταση ΑΠΕ και ηλιοθερμικών συστημάτων στις τουριστικές μονάδες
• Μείωση αλλαγής πετσετών και σεντονιών
• Κυκλική διαχείριση νερού, τροφίμων και λειτουργιών ξενοδοχείου

Υπολογισμός εξοικονόμησης CO₂

• Συνολικός αριθμός επισκεπτών στην Κρήτη (2025):  6,3–6,6 εκατ. άτομα.

• Κατανάλωση ανά δωμάτιο / ημέρα:
  • Μέσο ξενοδοχείο: 800 λίτρα νερού και 50 kWh ανά δωμάτιο/ημέρα
  • Πολυτελές ξενοδοχείο: 1500 λίτρα νερού  και 75 kWh ανά δωμάτιο/ ημέρα

Ενδεικτική βιβλιογραφία/πηγές:

• UNWTO – Sustainable tourism

• European Commission – Tourism & climate

 Ομάδα Τεχνολογίας 

– ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Η Κρήτη παρουσιάζει αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω κλιματισμού και τουριστικής δραστηριότητας. Παράλληλα, διαθέτει από τα υψηλότερα ηλιακά δυναμικά στην Ευρώπη, γεγονός που καθιστά την εξοικονόμηση ενέργειας και την τοπική παραγωγή από ΑΠΕ ιδιαίτερα αποδοτικές παρεμβάσεις.

Για τον σχεδιασμό μέτρων που αφορούν την ενέργεια μπορείτε να διερευνήσετε :

• Ποιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα χρησιμοποιεί το νησί σας (π.χ. ηλιακή, αιολική, παλιρροϊκή);
• Πώς θα τροφοδοτούνται με ενέργεια τα σπίτια, τα σχολεία και οι επιχειρήσεις;
• Πώς μπορούμε να μειώσουμε την ενεργειακή κατανάλωση;
• Η ενέργεια θα παράγεται τοπικά ή θα εισάγεται;
• Μπορούν οι πολίτες να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο (π.χ. ηλιακή ενέργεια στις στέγες, διαμοιρασμός ενέργειας);

 Ενδεικτικά ρεαλιστικά μέτρα

• Αντικατάσταση φωτισμού με LED σε σχολεία και δημόσια κτίρια,
• Κανόνες ορθολογικής χρήσης κλιματισμού,
• Σκίαση και μόνωση των κτιρίων,
• Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες σχολείων, δημοτικών κτιρίων και ξενοδοχείων.

 Υπολογισμός εξοικονόμησης CO₂

• Υπολογισμός CO₂ ανά kWh:

Για να υπολογιστούν τα κιλά ισοδύναμου CO₂ ανα kWh ηλεκτρικής ενέργειας

kg CO₂ = kWh × 0,63× 0.989 όπου kWh = kW × ώρες χρήσης.

• Απορρόφηση CO₂ από δέντρα: 1 δέντρο απορροφά ≈ 20 -25 kg CO₂/ έτος

• Ετήσια παραγωγή φωτοβολταϊκών στην Κρήτη: Παραγωγή (kWh)=kWp×1.500

Ενδεικτική βιβλιογραφία/πηγές:

• IEA – Energy Efficiency & Solar PV

• European Commission – Energy data & policies

• IPCC AR6 – Mitigation of Climate Change

 Ομάδα Περιβάλλοντος 

 – ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Οι μετακινήσεις με ΙΧ αυξάνουν τις εκπομπές CO₂ και τη συμφόρηση σε πόλεις και τουριστικές περιοχές. Στην Κρήτη πολλές καθημερινές διαδρομές είναι μικρές και μπορούν να αντικατασταθούν με πεζή μετακίνηση ή ποδήλατο.

Για τον σχεδιασμό μέτρων που αφορούν τις μεταφορές μπορείτε να διερευνήσετε :

• Ποιοι τύποι μέσων μεταφοράς χρησιμοποιούνται (π.χ. ποδήλατα, ηλεκτρικά λεωφορεία);
• Απαγορεύονται ή περιορίζονται τα ιδιωτικά αυτοκίνητα;
• Πώς θα παραδίδονται τα αγαθά στα καταστήματα και τα σπίτια;
• Πώς θα γίνονται οι μετακινήσεις από και προς το νησί
• Πώς θα καταστήσετε τις μεταφορές δίκαιες και προσβάσιμες;

Ενδεικτικά ρεαλιστικά μέτρα

• Προώθηση χρήσης ποδήλατου ή ηλεκτρικού ποδήλατου για αποστάσεις <5 km,
• Κοινή χρήση αυτοκινήτου (carpooling),
• Ενίσχυση δρομολογίων δημόσιων συγκοινωνιών
• Προώθηση ηλεκτροκίνησης
• Καμπάνια ενημέρωσης-Αλλαγή συμπεριφοράς προς φιλικότερα προς το περιβάλλον μέσα μετακίνησης

 Ενδεικτικό αποτύπωμα CO₂ ανά μέσο μεταφοράς (Πηγή: ImpactCO₂)

  Ομάδα Κοινωνίας 

 – ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

Ο τρόπος διαχείρισης των απορριμμάτων επηρεάζει άμεσα την έκλυση αερίων του θερμοκηπίου. Η σωστή διαχείριση (μείωση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, κομποστοποίηση) μπορεί να μετατρέψει τα απόβλητα από πηγή ρύπανσης σε πηγή πόρων, συμβάλλοντας καθοριστικά στην κυκλική οικονομία και στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. Η παραγωγή απορριμμάτων αυξάνεται σημαντικά την τουριστική περίοδο.

Για τον σχεδιασμό μέτρων που αφορούν τα απορρίμματα μπορείτε ενδεικτικά να διερευνήσετε :

• Πώς θα μειώσετε την ποσότητα των απορριμμάτων που δημιουργούνται από την ανθρωπογενή δραστηριότητα;
• Τι συμβαίνει με τα υπολείμματα τροφίμων, το πλαστικό, το χαρτί, τα ηλεκτρονικά είδη;
• Θα χρησιμοποιήσετε συστήματα κομποστοποίησης, ανακύκλωσης ή επαναχρησιμοποίησης;
• Πώς θα ενθαρρύνετε τους πολίτες και τους τουρίστες να διαχωρίζουν τα απορρίμματα;
• Τι συμβαίνει με τα απόβλητα που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν;

Ενδεικτικά ρεαλιστικά μέτρα

• Πρόληψη παραγωγής απορριμμάτων
• Διαλογή στην πηγή^**
• Κομποστοποίηση
• Μείωση πλαστικών μίας χρήσης
• Αύξηση ποσοστού ανακύκλωσης

Υπολογισμός εξοικονόμησης CO₂:

Γενικός κανόνας: 1 kg απορριμμάτων = 1 kg CO₂

Ανακύκλωση υλικών:

• 1 kg αλουμινίου αποφεύγει 9 kg CO2
• 1 kg πλαστικού αποφεύγει 1,5 kg CO2.
• Επίσης 1 τόνος ανακυκλωμένου χαρτιού:

• σώζει 17 δέντρα
• εξοικονομεί 26.000 λίτρα νερό

 Ομάδα Πολιτικής 

Η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος αποτελούν τη μεγαλύτερη ίσως απειλή που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σε τοπικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος αποκτά όλο και μεγαλύτερη αξία στη συνείδηση των πολιτών, ωστόσο συνδέεται άμεσα με την αλλαγή του σημερινού πρότυπου ενεργειακής παραγωγής και κατανάλωσης.

Η πορεία για τη βιώσιμη ανάπτυξη έχει ξεκινήσει από την Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, και τη Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε μία αναπτυξιακή στρατηγική, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (European Green Deal)^[1], προωθώντας δεσμευτικούς στόχους ως το 2030:

• τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 (ενώ ο στόχος για το 2050 είναι το μηδενικό ισοζύγιο),

• το 42,5% της ενέργειας που καταναλώνεται στην ΕΕ θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές
• την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης ώστε να επιτευχθεί συνολική μείωση της κατανάλωσης τελικής και πρωτογενούς ενέργειας κατά 36-39%.
• τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα των οδικών μεταφορών  κατά τουλάχιστον 45% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών, η χώρα μας -όπως και όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης- έχει νομοθετήσει το ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΛΙΜΑ, το οποίο συμπερλαμβάνει μέτρα και πολιτικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.